Beynimiz farklı sesleri ayırt eder ve yorumlayarak işitmek istediğimize odaklanmamızı
sağlar. Bu nedenle, çocuğumuzun ağlama sesini her şeyden önce tanıyabiliriz ya da
kitap okurken kulağımıza gelen sesler bizi rahatsız etmez. Her daim kulağımıza pek
çok ses gelir ancak hangi seslerin açılıp kapanacağına karar veren kesinlikle
beynimizdir! Zaman zaman da işler farklı bir şekilde yürümeye başlar. Bazen
beynimiz kulağımızın duymaması nedeniyle bir sesi ayırt edemez! İşte buna işitme
kaybı diyoruz. İşitme kaybı nedenleri ise çok çeşitlidir.
İşitme kaybı neden kaynaklanır?
Özellikle ilerleyen yaşlarda tüm organlarda görülebilen yaşlanma, işitme organında
da görülür ve işitme duyusu gün geçtikçe zayıflar. Tıp literatüründe ise yaşlılığa bağlı
olarak gelişen işitme kayıpları “Presbiakuzi” olarak adlandırılır. Sık rastlanan işitme
kaybı nedenlerini ise kısaca üç grupta toplayabiliriz:
- Kulağa giden damarların özelliklerini yitirip artık eskisi gibi kan taşıyamaması
- İşitme sinirinin yaşla birlikte özelliğini kaybetmesi.
- Beyindeki işitme merkezinin özelliğini ve işlevini yitirmesi
İşitme fonksiyonunun yaşla birlikte görevini yerine getirememesi durumunda da iki
neden gözümüze çarpar. Bunlar psikolojik ve organik nedenlerdir. Bu konuda
kadınlar kuşkusuz daha şanslı. Kadınların erkeklere oranla işitme duyuları daha ileri
yaşlarda azalmaya başlar. Ancak yine de işitme sorunu, genetik olarak da değişiklik
gösterir. Bazı ailelerde daha erken yaşlarda işitme sorunu ortaya çıkabildiği gibi,
bazılarında hiç görülmeyebilir. Elbette önceki yıllarda yapılan meslek de duyma kaybı
nedenleri arasında yerini alır. Yıllarca gürültülü ortamlarda çalışmış orta yaşlı
bireylerde işitme kayıpları sıkça görülmektedir. “İşitme kaybı neden kaynaklanır?”
sorusunun diğer yanıtları için aşağıya göz atabilirsiniz:
- Dış kulakta sık görülen işitme kaybı nedenleri, kompakt buşon yani tıkayıcı
kulak kiri ve istisnai olarak aural atrezi yani doğumsal olarak dış kulak yolunun
gelişememesi sonucu oluşur. - Orta kulakta sık görülen nedenler; tubal disfonksiyon yani kulak-geniz borusu
problemleri, orta kulağın farklı formlardaki iltihapları, bu iltihapların sekelleri
olan zar-kemikçik problemleri ile otoskleroz veya timpanoskleroz şeklinde
kulak kireçlenmeleridir.
- İç kulakta sık görülen işitme kaybı nedenleri; konjenital yani doğumsal işitme
kaybı, yaşlılığa bağlı kayıp, basınç değişikliğine bağlı kayıp, yüksek sese bağlı
kayıp, ilaç yan etkisine bağlı kayıp, meniere ile menenjit… - İşitme siniri, beyin sapı ve beyin düzeyinde sık görülen nedenler ise; akustik
nörinom yani işitme siniri tümörü, beyin tümörleri ve felçler…
Ani İşitme Kaybı Nedenleri?
Ani işitme kaybı nedeni olarak viral enfeksiyonları, travma, çok şiddetli sese
maruziyeti, damar problemlerini, basınç değişikliğini, geçirilmekte olan iç kulak
hastalığını, gizli seyreden beyin sapı tümörleri (akustik nörinom), bazı sistemik
hastalıklar ve kanser tedavisinde kullanılan bazı ilaçları gösterebiliriz. Ancak pek çok
ani işitme kaybı nedeni de bilinememektedir.
Çocukluk ve yetişkin çağı işitme kayıpları
Çocuklukta işitme kaybı nedenleri de yetişkinlerde olduğu gibi çok çeşitlidir. Ancak en
sık görülen nedenleri şu şekilde sıralayabiliriz:
Doğumsal Duyma Kayıpları
Nörosensöriyel tip kayıplar olarak adlandırılan doğumsal duyma kayıpları;
genelde çift taraflı, hafif-orta-ileri-çok ileri herhangi bir derecede bulunabilen
kayıplardır. Doğumsal işitme kayıplarının çok büyük bölümü genetiktir yani
aileden geçer. Bu tür duyma kayıpları, doğumdan itibaren sabit kalabilir veya
yıllar içinde giderek artabilir. Bu nedenle tedavi aşamasında erken tanı
önemlidir.
Orta Kulak İltihapları Nedeniyle Duyma Kayıpları
Çocukluk yıllarında geçirilmiş orta kulak iltihapları ya da operasyonları işitme
kaybı sebepleri arasında önemli bir yer tutar. Orta kulak iltihapları çocuklukta
çok sık görülür. Bu da haliyle çocukların sık antibiyotik kullanmasına neden
olur. Orta kulak iltihabı sonucu oluşan duyma kayıpları, çoğunlukla çift taraflı
ve çok hafif-hafif dereceli iletim tipi kayıplardır.
Yalnızca orta kulaktan kaynaklı sorunlar değil, çocukluk ve gençlik yıllarında
kullanılmış ilaçlar duyma kaybı nedenleri arasında yerini alır. Geçmiş yıllarda
kronik ilaç kullanımı ve bazı ilaçların yan etkileri de ayrıca “duyma kaybı neden
olur?” sorusuna verilebilecek bir diğer yanıttır.